Trang chủ   Sản phẩm   Phần mềm Dành cho nhà trường   Phần mềm Hỗ trợ học tập   Kho phần mềm   Liên hệ   Đăng nhập | Đăng ký

Tìm kiếm

School@net
Bảng giá phần mềm
Educations Software

Đại Lý - Chi Nhánh

Bản tin điện tử
 
Hỗ trợ trực tuyến
Hỗ trợ kỹ thuật
(Bùi Văn Khoa)
Trang thông tin hỗ trợ khách hàng
 
Đăng nhập/Đăng ký
Bí danh
Mật khẩu
Mã kiểm traMã kiểm tra
Lặp lại mã kiểm tra
Ghi nhớ
 
Quên mật khẩu | Đăng ký mới
 
Xem bài viết theo các chủ đề hiện có
  • Hoạt động của công ty (700 bài viết)
  • Sản phẩm mới (215 bài viết)
  • Dành cho Giáo viên (549 bài viết)
  • Lập trình Scratch (3 bài viết)
  • Mô hình & Giải pháp (156 bài viết)
  • IQB và mô hình Ngân hàng đề kiểm tra (127 bài viết)
  • Hỗ trợ khách hàng (486 bài viết)
  • TKB và bài toán xếp Thời khóa biểu (242 bài viết)
  • Học tiếng Việt (183 bài viết)
  • Thông tin khuyến mại (79 bài viết)
  • Download - Archive- Update (289 bài viết)
  • Các Website hữu ích (70 bài viết)
  • Cùng học (92 bài viết)
  • Thông tin tuyển dụng (55 bài viết)
  • Learning Math: Tin học hỗ trợ học Toán trong nhà trường (78 bài viết)
  • School@net 15 năm (154 bài viết)
  • Mỗi ngày một phần mềm (7 bài viết)
  • Dành cho cha mẹ học sinh (124 bài viết)
  • Khám phá phần mềm (122 bài viết)
  • GeoMath: Giải pháp hỗ trợ học dạy môn Toán trong trường phổ thông (36 bài viết)
  • Phần mềm cho em (13 bài viết)
  • ĐỐ VUI - THƯ GIÃN (363 bài viết)
  • Các vấn đề giáo dục (1210 bài viết)
  • Bài học trực tuyến (1037 bài viết)
  • Hoàng Sa - Trường Sa (17 bài viết)
  • Vui học đường (275 bài viết)
  • Tin học và Toán học (220 bài viết)
  • Truyện cổ tích - Truyện thiếu nhi (180 bài viết)
  • Việt Nam - 4000 năm lịch sử (97 bài viết)
  • Xem toàn bộ bài viết (8179 bài viết)
  •  
    Thành viên có mặt
    Khách: 11
    Thành viên: 0
    Tổng cộng: 11
     
    Số người truy cập
    Hiện đã có 54215671 lượt người đến thăm trang Web của chúng tôi.

    Mô hình và Bài toán Thời khóa biểu nhà trường phổ thông với phòng bộ môn và đa năng

    Ngày gửi bài: 13/05/2006
    Số lượt đọc: 4525

    Bùi Việt Hà
    Công ty Công nghệ Tin học Nhà trường - School@net

    Tóm tắt: bài viết giới thiệu các vấn đề liên quan đến mô hình phòng học bộ môn trong nhà trường và bài toán xếp thời khóa biểu cho mô hình này. Đưa ra một số vấn đề gây khó khăn và phức tạp của phòng học bộ môn liên quan đến bài toán xếp thời khóa biểu. Phần cuối của bài viết là cách đặt vấn đề và cách giải quyết bài toán này trong phần mềm TKB do công ty công nghệ Tin học Nhà trường phát hành.

    PHẦN 1
    MÔ HÌNH PHÒNG HỌC BỘ MÔN TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG

    1. Phòng bộ môn là gì?

    Về khái niệm và vai trò của Phòng Bộ môn có lẽ không cần nhắc lại nữa trong bài viết. Phòng Bộ môn trên thực tế đã và luôn tồn tại trong các nhà trường phổ thông của Việt Nam tuy nhiên vai trò và chức năng chính thống của nó chưa từng được nhấn mạnh trong quá khứ. Chỉ mới gần đây cùng với việc đổi mới Giáo dục người ta mới nhắc nhiều đến khái niệm phòng bộ môn này.
    Bảng sau mô tả các đặc trưng cơ bản của hai khái niệm Phòng học Bộ môn và Phòng học Truyền thống.



    Như vậy các nhà trường phổ thông của Việt Nam từ trước đến nay đều được xây dựng với mô hình Phòng học truyền thống cổ điển. Trong mô hình này, mỗi lớp học được gán cứng và cố định trong một phòng học, học sinh ngồi tại chỗ, đến tiết học giáo viên sẽ di chuyển đến các vị trí lớp (hay phòng tương ứng) đế dạy.

    Việc đưa các Phòng học Bộ môn vào nhà trường đã làm thay đổi đáng kể mô hình cổ điển trên. Bài viết này muốn tập trung phân tích các đặc thù chính của phòng học bộ môn, các lý do để chúng ta cần quan tâm đặc biệt đến các phòng học kiểu mới này trên quan điểm quản lý, đặc biệt nhấn mạnh đến quan hệ với bài toán xếp thời khóa biểu.

    Có 2 yếu tố cơ bản của phòng học bộ môn cần nhắc đến trước tiên:

    1. Phòng bộ môn là một PHÒNG HỌC. Như vậy phòng này được khẳng định sự tồn tại như một phòng học thông thường tương tự như các phòng học truyền thống vẫn có trong nhà trường. Trước đây các phòng như vậy chỉ được coi là các phòng lưu trữ thiết bị dạy học, không được coi là phòng học và do vậy không cần đảm bảo các yêu cầu tối thiểu về không gian, diện tích, vị trí như một phòng học thông thường.

    2. Phòng bộ môn phải định hướng cho một hoặc một vài MÔN HỌC nhất định. Đây cũng là đặc thù quan trọng của khái niệm phòng bộ môn. Không thể có khái niệm một phòng học bộ môn chung chung, học môn nào cũng được. Đi liền với các phòng bộ môn phải là các trang thiết bị đặc thù cho môn học đó. Trong phòng học này sẽ trang bị các dụng cụ, thiết bị thí nghiệm, công cụ học và dạy đặc thù cho chính môn học này. Như vậy phòng bộ môn phải gắn liền với việc trang bị cơ sở vật chất và kỹ thuật của nhà trường.

    Với 2 tính chất cơ bản trên của phòng học bộ môn trong nhà trường phổ thông của chúng ta hiện nay có thể đưa ra ngay một số kết luận sau:

    - Số lượng các Phòng Bộ Môn trong một nhà trường thường là rất ít và mới đang ở trong trạng thái thử nghiệm.

    Số lượng các phòng bộ môn được xây dựng phụ thuộc vào khả năng cơ sở vật chất đầu tư của các nhà trường. Trong hoàn cảnh hiện tại của chúng ta hiện nay các nhà trường khó có khả năng xây dựng được nhiều phòng bộ môn. Việc có ít hoặc hạn chế phòng bộ môn sẽ làm cho việc phân bổ và xếp thời khóa biểu tại các phòng này trở nên phức tạp hơn.

    - Mỗi phòng học bộ môn chỉ có thể được dùng cho một hoặc một số ít môn học đặc thù.

    Kết luận này là gần như hiển nhiên. Một trong những điểm cơ bản của cải cách giáo dục là đổi mới phương pháp dạy và học. Các trang thiết bị cho các bộ môn sẽ ngày càng nhiều lên. Một phòng bộ môn chỉ nên dùng cho một hoặc một vài môn học.

    - Cần phân biệt sự khác nhau rõ rệt giữa khái niệm PHÒNG BỘ MÔN và PHÒNG TRUYỀN THỐNG trong nhà trường.

    Khác biệt với phòng bộ môn, Phòng TRUYỀN THỐNG chính là các phòng học bình thường hiện có tại tất cả các nhà trường phổ thông của Việt Nam. Mỗi lớp học ngay từ đầu năm sẽ được gán học cố định tại một phòng học truyền thống nào đó. Một đặc thù khác của phòng truyền thống là chúng không thể và không được coi là phòng bộ môn. Trong các phòng học này không trang bị bất cứ trang thiết bị hay đồ dùng nào cho các môn học. Trong các phòng học này việc dạy và học được tiến hành theo kiểu “truyền thống” (ví dụ bảng đen + phấn, ...). Như vậy trong mô hình của chúng ta hai loại phòng Bộ môn và Truyền thống là hoàn toàn khác nhau. Về các khái niệm phòng này tôi sẽ còn đề cập đến trong các phần sau của bài viết.

    2. Khái niệm phòng học đa năng



    Bên cạnh khái niệm phòng học bộ môn, một loại phòng học mới, phòng học ĐA NĂNG đã xuất hiện trong một số nhà trường trong thời gian gần đây. Phòng học đa năng, như tên gọi của nó đã rõ, là phòng học được trang bị các thiết bị trình chiếu đa năng, cho phép học và dạy bất cứ môn học nào. Trong các nhà trường Việt Nam, do điều kiện vật chất còn thiếu thốn, chỉ cho phép xây dựng rất ít phòng học đa năng. Thông thường mỗi nhà trường chỉ có một hoặc hai phòng học đa năng. Bảng sau cho chúng ta thấy sự khác biệt cơ bản giữa phòng học bộ môn và phòng đa năng.



    Phòng học đa năng, tương tự như phòng học bộ môn, là các phòng học thực sự, không là phòng truyền thống. Điểm khác biệt duy nhất về định nghĩa giữa phòng đa năng và phòng học bộ môn là ở chỗ bất kỳ tiết học nào cũng có thể được xếp trong phòng đa năng, còn phòng học bộ môn không có tính chất này.

    Như vậy phòng học đa năng có nhiều nét tương đồng với phòng bộ môn, tuy nhiên sự khác biệt của chúng là rất lớn, chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ các vấn đề này trong các phần sau của bài viết.

    3. Mô hình bài toán xếp Thời khóa biểu nhà trường phổ thông với phòng học bộ môn và phòng đa năng


    3.1. Mô hình bài toán Thời khóa biểu với phòng học có khó không?

    Việc đưa khái niệm phòng học vào bài toán Thời khóa biểu cho nhà trường phổ thông thực sự làm cho bài toán này trở nên rất phức tạp. Trước hết chúng ta hãy cùng nhau phân tích sự “phức tạp” của mô hình bài toán Thời khóa biểu với phòng học bộ môn hoặc đa năng.



    1. Trong mọi mô hình bài toán thời khóa biểu thao tác lõi cơ bản nhất là việc Xếp một tiết học vào một ô trên TKB. Việc xếp này một mặt phải bảo đảm tính logic vật lý của thời khóa biểu tức là không “trùng giờ, trùng tiết”, mặt khác phải thỏa mãn các tính chất môn học và các yêu cầu ràng buộc của giáo viên và lớp học. Nếu như trong mô hình bài toán thời khóa biểu nhà trường chưa có khái niệm phòng bộ môn, để xếp một tiết trên TKB chúng ta chỉ cần quan sát 2 đối tượng thông tin chính là Lớp học và Giáo viên. Còn trong mô hình thời khóa biểu mới với phòng bộ môn mỗi tiết được xếp trên TKB sẽ có 3 đối tượng cần quan sát là Lớp học, Giáo viên, Phòng học. Việc tăng đối tượng quan sát thông tin từ 2 lên 3 đã làm cho mô hình bài toán TKB trở nên phức tạp hơn rất nhiều lần.



    2. Khái niệm “Phòng học” trong bài toán xếp Thời khóa biểu phổ thông gắn liền với thông tin môn học và được gán trước cho các khối lớp hoặc lớp học cụ thể. Đặc thù này làm cho mô hình bài toán thời khóa biểu trường phổ thông với phòng bộ môn trở nên phức tạp hơn so với mô hình phòng học của bài toán thời khóa biểu các trường đại học thông thường.

    3. Với việc đưa vào cả 2 loại phòng học như đã nêu, mô hình bài toán xếp thời khóa biểu cho nhà trường phổ thông giờ sẽ trở nên rất phức tạp.

    4. Một trong những vấn đề khó nữa của bài toán xếp thời khóa biểu với phòng học bộ môn và đa năng là ở chố, các nhà trường hiện tại đều đã quá quen với tư duy xếp thời khóa biểu trong mô hình cổ điển. Với mô hình cổ điển, khái niệm phòng học không được xem xét, hay nói cách khác, khái niệm “phòng học truyền thống” không và sẽ không được đưa vào mô hình này như một đối tượng quản lý. Điều này kéo theo một hệ quả rất quan trọng là: mô hình bài toán xếp thời khóa biểu với phòng bộ môn phải được coi như một mở rộng tự nhiên của mô hình phòng học cổ điển. Mô phỏng được yêu cầu này trên thực tế cũng như trên máy tính là một điều không dễ dàng.

    3.2. Các vấn đề có liên quan đến bài toán Thời khóa biểu

    Mô hình phòng học bộ môn áp dụng cho một số nhà trường hiện nay mới đang ở trong giai đoạn thử nghiệm. Đã có rẩt nhiều vấn đề nảy sinh trong quá trình áp dụng thử nghiệm mô hình này trên thực tế. Các vấn đề này liên quan đến cách quản lý các phòng học này và chúng đều ít nhiều liên quan đến mô hình xếp thời khóa biểu.

    1. Có nên tách rời và phân biệt hai khái niệm Phòng Bộ môn và Phòng Truyền thống hay không?

    Một số nhà trường và các cấp lãnh đạo có suy nghĩ rằng không cần phân biệt hai loại phòng học này (phòng truyền thống và phòng bộ môn). Có nhiều lý do bảo vệ ý kiến này.

    Ví dụ: việc tách biệt hai khái niệm phòng học như vậy làm cho công việc quản lý các phòng học trở nên phức tạp hơn; làm như vậy sẽ tạo ra sự không công bằng giữa các bộ môn: môn học nào cũng cần có phòng bộ môn của mình; nên tập trung phân chia quản lý các phòng học cho các tổ bộ môn, .....

    Kết quả của cách suy nghĩ này sẽ dẫn đến việc nhà trường có rất nhiều phòng học bộ môn không đúng theo nghĩa đã nêu trên. Thậm chí có thể dẫn đến mô hình trong đó không có khái niệm phòng truyền thống, tất cả các phòng học đều là phòng bộ môn.





    2. Việc tạo ra các Phòng Bộ môn trong nhà trường được tiến hành độc lập với các Phòng truyền thống hiện có hay có thể sử dụng một số phòng truyền thống thành phòng bộ môn?

    Trên thực tế không phải nhà trường nào cũng đủ cơ sở vật chất để xây dựng các phòng học bộ môn độc lập và khác biệt với các phòng truyền thống hiện có. Do vậy câu hỏi này được đặt ra là hoàn toàn dễ hiểu và có lý. Trong một số trường hợp đặc biệt nhà trường sẽ phải sử dụng một số phòng truyền thống thành phòng học bộ môn. Vấn đề nảy sinh ở đây là các lớp học đã được gán cố định với các phòng học này sẽ được xử lý như thế nào, vì chúng là các lớp học “không có nhà ở”. Các lớp học này được gọi là các lớp “ĐẶC BIỆT”. Cách xử lý các lớp “đặc biệt” này như thế nào khi xếp thời khóa biểu? Câu hỏi này thực sự lý thú và không phải chỉ có một cách giải quyết duy nhất.



    3. Trong khi phân công học của các lớp tại các phòng bộ môn, có cho phép các lớp thay đổi vị trí học giữa phòng bộ môn và phòng truyền thống được hay không?

    Đây cũng là một vấn đề rất quan trọng và hết sức tế nhị của việc xếp thời khóa biểu cho mô hình phòng bộ môn. Câu hỏi đặt ra như sau:

    Giả sử môn Lý lớp 12A được phân công 3 tiết trong tuần, trong trường có phòng học môn Lý lớp 12. Có 2 cách qui định khi xếp tiết cho lớp 12A:

    1- Hoặc cả 3 tiết Lý của lớp này bắt buộc học trong phòng bộ môn (nếu lớp được phân công học Lý trong phòng bộ môn) hoặc cả 3 tiết này phải xếp học trong phòng truyền thống bình thường (nếu lớp không được phân công học Lý trong phòng bộ môn).

    2- Cho phép xếp một số tiết trong phòng bộ môn, một số tiết học bình thường không trong phòng bộ môn. Ví dụ cho phép xếp 2 tiết Lý trong phòng bộ môn vào thứ 2, thứ 6, 1 tiết Lý học bình thường vào thứ 5.

    Cả hai qui định trên đều có thể chấp nhận được trong mô hình xếp thời khóa biểu thực tế. Tuy nhiên 2 qui định trên sẽ tạo ra các phương án và tư duy xếp, quản lý thời khóa biểu hoàn toàn khác nhau. Nếu chấp nhận cách xếp thứ 2, nghĩa là cho phép xếp và chuyển đổi tự do giữa các phòng bộ môn và phòng truyền thống, thì mô hình dữ liệu thời khóa biểu sẽ trở nên rất phức tạp với độ bất định cao. Mặt khác phương án xếp này sẽ không hiện thực cho công việc chuẩn bị giáo án và thí nghiệm cho giáo viên.

    4. Việc phân công các lớp học trong phòng học bộ môn được tiến hành một cách chặt chẽ hay có thể linh hoạt?

    Câu hỏi này được đặt ra vì trên thực tế số lượng các phòng học bộ môn sẽ rất ít so với nhu cầu dạy thực tế trong phòng này. Do vậy sẽ chỉ có một số ít các lớp hay học sinh có khả năng được học trong phòng học bộ môn. Tới đây vấn đề đặt ra tương tự như mục 3: có cần thiết phải phân hoạch trước và cụ thể các lớp nào được học trong phòng bộ môn, lớp nào chưa được hay không? Cách giải quyết vấn đề này, linh hoạt hay chặt chẽ cũng sẽ dẫn đến các mô hình quản lý và cách xếp thời khóa biểu khác nhau.

    5. Trong mô hình quản lý mới có nên hay không xóa bỏ việc gán phòng truyền thống cố định cho các lớp tương tự như trong các trường đại học?

    Trong mô hình phòng học truyền thống “cổ điển”, mỗi lớp đều có một phòng học cố định và do đó các lớp này là “công bằng” với nhau. Trong trường hợp phòng bộ môn, mô hình lý tưởng là các phòng học bộ môn được xây dựng riêng biệt, độc lập với các phòng truyền thống của các lớp học. Trong trường hợp này vẫn giữ được sự công bằng giữa các lớp học. Tuy nhiên trong trường hợp mô hình không lý tưởng, có một số lớp “đặc biệt”, các lớp này không có phòng truyền thống, khi đó xuất hiện sự không công bằng giữa các lớp đặc biệt và các lớp bình thường còn lại: học sinh các lớp đặc biệt sẽ phải di chuyển nhiều hơn học sinh các lớp bình thường. Trong trường hợp vừa nêu, câu hỏi này xuất hiện là dễ hiểu. Về nguyên tắc với mô hình phòng học bộ môn, chúng ta có thể bỏ hoàn toàn kiểu gán phòng truyền thống như cũ. Bây giờ các lớp học đóng vai trò như nhau và mô hình phòng học bộ môn sẽ tương tự như mô hình của các trường đại học. Mô hình bài toán xếp thời khóa biểu trong trường hợp này sẽ giống như trường hợp cực đoan đã được mô tả trong hình 3.

    Nếu chấp nhận phương án cải tổ “tuyệt đối” này thì mô hình phòng học bộ môn sẽ không kế thừa được toàn bộ các kinh nghiệm và chức năng đã có của mô hình cổ điển trước kia, chúng ta sẽ phải xây dựng lại từ đầu mô hình phần mềm. Do vậy đây không phải là một cách làm tốt.

    6. Có cho phép chuyển đổi các tiết học giữa phòng học bộ môn và phòng đa năng hay không?

    Câu hỏi này được đưa ra hoàn toàn tự nhiên và tương tự như câu hỏi 3. Nếu cho phép chuyển đổi tự do giữa hai loại tiết học này thì vấn đề nảy sinh cũng tương tự như câu hỏi 3 và bài toán xếp TKB sẽ trở nên vô cùng phức tạp.

    Các câu hỏi trên và cách trả lời của chúng sẽ có ảnh hưởng lớn đến mô hình, thuật toán cũng như hiệu quả của phần mềm xếp Thời khóa biểu cho nhà trường phổ thông.

    4. Mô hình phòng học trong bài toán thời khóa biểu



    Trong phần này chúng tôi sẽ đưa ra một mô hình và quan niệm về vai trò, chức năng của phòng học trong bài toán xếp thời khóa biểu. Mô hình này đưa ra một phương án theo chúng tôi là thích hợp nhất với mô hình thực tế trong giai đoạn hiện nay của Việt Nam và có khả năng mô hình hóa trên máy tính.

    Mô hình mà chúng tôi sẽ đưa ra dưới đây có các ưu điểm nổi bật sau đây:

    - Khả thi, khá thích hợp với thực tế.

    - Tương đối đơn giản có thể mô phỏng trên máy tính và mở rộng trong tương lai.

    - Là một phát triển tự nhiên của mô hình phòng học cổ điển trước đây. Hay nói cách khác mô hình mới phải thỏa mãn điều kiện sau: toàn bộ các tư duy của người xếp TKB cổ điển phải được phát triển tự nhiên và đúng trong mô hình mới.

    4.1. Các đối tượng phòng học của thời khóa biểu

    1. Đối tượng phòng học bộ môn và phòng đa năng

    Trong mô hình của chúng tôi chỉ có 2 loại phòng: phòng học bộ môn và phòng học đa năng.

    Không có đối tượng phòng học truyền thống mặc dù khái niệm về phòng học truyền thống là có và rất quan trọng.



    2. Dữ liệu ô thời khóa biểu

    Một ô, hay một tiết trên thời khóa biểu sẽ có 4 tham số thông tin chính:

    Lớp-Môn-Giáo viên-Phòng học.

    Nếu là tiết học trong phòng học (bộ môn, đa năng) thì tham số phòng học sẽ không rỗng.

    Nếu là tiết học cổ điển trong phòng truyền thống sẽ không có tham số phòng học, hay nói cách khác tham số phòng học sẽ là rỗng (=NULL).



    Với định nghĩa trên rõ ràng ta thấy mô hình dữ liệu với phòng học là một mở rộng tự nhiên của mô hình phòng học truyền thống.

    3. Các tính chất cơ bản của phòng học bộ môn

    Phòng học bộ môn có các tính chất quan trọng sau:

    - Là một đối tượng phòng học cụ thể (với kiểu phòng là BỘ MÔN).

    - Muốn trở thành phòng học bộ môn thực sự phải gán tính chất môn học cho phòng học này:

    PHÒNG BỘ MÔN = PHÒNG + +

    Như vậy mỗi phòng học bộ môn chỉ được phép xếp các tiết với các MÔN HỌC của các lớp trong các KHỐI LỚP đã được gán trước.

    - Các tiết học của một lớp muốn học trong phòng bộ môn phải được phân công trước như sau:

    Lớp + Môn học --> Học trong phòng bộ môn.

    Sau khi phân công thì tiết học của (lớp/môn) này bắt buộc phải xếp trong phòng học bộ môn (phòng này phải là phòng học môn học, khối lớp tương ứng).

    - Khi đã phân công, toàn bộ các tiết học của (lớp/môn) phải xếp trong phòng bộ môn tương ứng, không được xếp trong (hoặc chuyển đổi sang) phòng truyền thống hoặc phòng đa năng.

    - Các tiết học trong phòng bộ môn được phép chuyển sang các phòng bộ môn khác cùng môn học và khối lớp.

    4. Các tính chất cơ bản của phòng học đa năng

    Phòng học đa năng có các tính chất quan trọng sau:

    - Các tiết học đã được phân bổ trong phòng bộ môn thì không thể xếp trong các phòng đa năng.

    - Ngược lại tiết đã được xếp trong phòng đa năng không thể chuyển đổi sang phòng học bộ môn.

    - Toàn bộ các tiết học trong phòng truyền thống đều có thể được xếp trong mọi phòng học đa năng.

    - Các tiết học trong phòng đa năng đều có thể chuyển sang phòng truyền thống.

    5. Một số hạn chế của mô hình

    Các hạn chế sau là hệ quả của các qui định chặt chẽ về phòng học bộ môn và đa năng đã nêu ở trên:

    - Không được phép chuyển đổi tự do giữa tiết truyền thống và tiết học trong phòng học bộ môn.

    - Không được phép chuyển đổi tự do giữa tiết trong phòng đa năng và tiết học trong phòng học bộ môn.

    4.2. Mô hình phòng học bộ môn trên thực tế Việt Nam

    Trong phần này sẽ mô tả các mô hình của bài toán thời khóa biểu của các nhà trường phổ thông Việt Nam dưới cách nhìn nhận của tác giả bài viết. Các mô hình này được áp dụng cho hầu hết (thực tế là tất cả) các trường phổ thông của Việt Nam từ lớp 1 đến lớp 12.

    1. Mô hình cổ điển

    Đó là mô hình trong đó mỗi lớp học được gán cố định với một phòng học. Các phòng học này được gọi là phòng học truyền thống. Các tiết học trong phòng truyền thống được gọi là tiết học truyền thống. Trong mô hình này, toàn bộ học sinh ngồi tại chỗ và giáo viên di chuyển đến các lớp (phòng truyền thống) để dạy.

    Hình vẽ dưới đây mô tả một mô hình cổ điển (hay còn gọi là mô hình phòng truyền thống).



    Các phần mềm hỗ trợ xếp thời khóa biểu TKB phiên bản 5.0 trở về trước đều mô tả và hỗ trợ mô hình phòng học truyền thống này.

    2. Mô hình phòng học lý tưởng
    Trong mô hình phòng học bộ môn lý tưởng, toàn bộ các lớp học vẫn tuân thủ theo mô hình phòng truyền thống như cũ. Nhà trường sẽ xây dựng thêm các phòng học bộ môn riêng biệt. Khi học các tiết trong phòng bộ môn, học sinh phải di chuyển đến phòng bộ môn tương ứng. Một phần lớn thời gian học sinh các lớp vẫn ngồi tại lớp của mình trong phòng truyền thống. Giáo viên di chuyển qua lại giữa các phòng truyền thống và các phòng học bộ môn.




    Ta có một nhận xét rất thú vị và quan trọng: mô hình phòng học bộ môn lý tưởng là một phát triển tự nhiên của mô hình cổ điển. Do vậy toàn bộ các chức năng của phần mềm sẽ được kế thừa và phát triển tự nhiên lên mô hình mới. Hay nói cách khác phần mềm hỗ trợ xếp thời khóa biểu cho mô hình phòng bộ môn lý tưởng sẽ giữ nguyên lại các chức năng đã có của các phần mềm được viết cho mô hình cổ điển.
    Với mô hình có thêm phòng đa năng, mô hình phòng học lý tưởng có khuôn dạng sau:


    Toàn bộ dữ liệu chính của các phiên bản phần mềm TKB đều mô tả mô hình phòng học lý tưởng trên (hình 7).


    3. Mô hình phòng thực tế (không lý tưởng)

    Mô hình thực tế là một phát triển nhỏ của mô hình phòng bộ môn lý tưởng. Trong mô hình này, một số phòng truyền thống sẽ được huy động để trở thành phòng học bộ môn hoặc đa năng. Trong mô hình này sẽ phát sinh các “lớp học đặc biệt”, là các lớp mà phòng truyền thống của mình đã bị chuyển đổi thành phòng bộ môn.

    Hình vẽ sau mô tả một mô hình phòng học bộ môn không lý tưởng (thực tế):



    Mô hình phòng học không lý tưởng thực chất là mô hình lý tưởng cộng thêm các lớp đặc biệt:

    Mô hình phòng học thực tế = mô hình Lý tưởng + lớp đặc biệt.

    Trong mô hình này các lớp học không đặc biệt được vận hành giống như mô hình phòng học bộ môn lý tưởng. Riêng các lớp học đặc biệt sẽ được xử lý riêng: tiết học truyền thống của các lớp đặc biệt cần “phân bổ” lại trong các phòng học truyền thống hoặc phòng bộ môn còn trống. Hình vẽ sau mô tả mô hình phân bổ lại này.



    Như vậy trong mô hình phòng học bộ môn thực tế, các giáo viên phải di chuyển giữa các phòng truyền thống và bộ môn để giảng dạy. Học sinh các lớp học hầu hết tuân thủ mô hình phòng học bộ môn lý tưởng và mô hình cổ điển. Riêng học sinh các lớp đặc biệt sẽ phải di chuyển nhiều hơn các lớp còn lại, các lớp này được điều hành tương tự các lớp của mô hình các trường đại học, cao đẳng.

    PHẦN 2: PHẦN MỀM HỖ TRỢ XẾP THỜI KHÓA BIỂU TKB 6.0 VỚI MÔ HÌNH PHÒNG HỌC BỘ MÔN VÀ ĐA NĂNG.

    School@net



     Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


    Những bài viết khác:



    Lên đầu trang

     
    CÔNG TY CÔNG NGHỆ TIN HỌC NHÀ TRƯỜNG
     
    Phòng 1407 - Nhà 17T2 - Khu Trung Hoà Nhân Chính - Quận Cầu Giấy - Hà Nội
    Điện thoại: (04) 62511017 - Fax: (04) 62511081
    Email: school.net@hn.vnn.vn


    Bản quyền thông tin trên trang điện tử này thuộc về công ty School@net
    Ghi rõ nguồn www.vnschool.net khi bạn phát hành lại thông tin từ website này
    Site xây dựng trên cơ sở hệ thống NukeViet - phát triển từ PHP-Nuke, lưu hành theo giấy phép của GNU/GPL.